Ovca pramenka sa Vlašića (BiH)

AUTOHTONA BOSANSKOHERCEGOVAČKA RASA KOJA JE USPJELA DA SE ODRŽI ZAHVALJUJUĆI IZUZETNOJ SPOSOBNOSTI ADAPTACIJE

Razvijenije zemlje našeg kontinenta, uglavnom centralni dio Evrope, sa razvojem genetike nastoje proizvesti što komercijalniji i produktivniji proizvod. Mnoge rase ovaca su upravo i nastale ovako, te
je dosta rasa čije sve karakteristike u potpunosti zadovoljavaju kriterijume uzgajivača (mlijeko, meso, vuna).
Pored inostranih rasa ovaca, na koje ni bosanskohercegovački ovčari nisu ostali imuni, uspjela je da se održi i naša autohtona rasa – pramenka. Vijekovima je uzgajana u siromašnim i oskudnim uslovima, kako hranidbe tako i smještaja. Do danas je zadržala sposobnost adaptacije.
Odlikuje je čvrsta građa, te runo u dugim pramenovima po kojima je dobila ime. Po mišljenju stručnjaka, pramenka spada u primitivnu rasu ovaca koju karakterišu slabija fi ziološka svojstva. U Bosni i Hercegovini vrlo je rasprostranjena, oko 98 % od ukupnog broja ovaca.
Prosječna težina koju dostiže ova rasa je oko 45 kg, a ovnovi od 60 – 65 kg. Mliječnost pramenke u velikoj mjeri zavisi od obima i kvaliteta ishrane. Laktacija joj traje šest mjeseci. Težina runa pomenute ovce ide od oko 1.5 kg pa do 2 kg, boja je najčešće bijela, rijeđe mrka – crna. Pramenku takođe odlikuju relativno dobra plodnost, a sa druge strane minimalan procenat uginuća i bolesti. Priplodna pramenka daje u prosjeku 1 – 1,1 jagnje (uzorak rađen na 100 kom ovaca), koja teže od dva do četiri kilograma. Za priplodnu pramenku od velike je važnosti ishrana u periodu bremenosti, jer od toga zavisi težina jagnjeta.
Nadaleko poznat Vlašićki sir, upravo je proizvod nastao od mlijeka jedne od rasa pramenke. U pitanju je Vlašićka pramenka. Najčešće se gaji na području Travnika, tj. na planini Vlašić i njenim obroncima.
Ovca pomenutog soja spada u red najkrupnijih ovaca od rase pramenki, kasnostasna je (rast ovce se završava u četvrtoj godini, dviske ulaze u priplod u starosti od godinu i po dana). Visina grebena odraslih ovaca je 65 – 67, a ovnova 72 – 74 centimetra. Ovnove Vlašićke pramenke karakterišu razvijeni rogovi. Ovu karakteristiku nerijetko posjeduju i ženke.
Prema istraživanjima koja je sprovodio Agronomski i prehrambeno-tehnološki fakultet
Mostar u saradnji sa Agronomskim fakultetom iz Zagreba, a u cilju utvrđivanja količine i hemijskog sastava mlijeka, Vlašićka pramenka se ipak pokazala kao bosanska rasa koja ima najveću proizvodnost mlijeka. Uzorak je rađen na bosanskim rasama Kupreške, Privorske, Stolačke i Vlašićke pramenke. Analiza na hemijski sastav pokazala je da mlijeko Vlašićke pramenke sadrži 7.2% mliječne masti, 4.4% laktoze, da je prosječan ukupan transformisani broj bakterija u mlijeku 5.05, te da prosječan ukupan transformisani broj somatskih stanica iznosi 5.15. Prosječna proizvodnja mlijeka po jednoj mužnji iznosi 0.48 kg.
Zadnjih sto godina pramenka se uzgajala u čitavoj Evropi (Francuskoj, Njemačkoj, Engleskoj, Mađarskoj i u Balkanskim državama). U centralnom dijelu Evrope poznata je pod imenom Zackel, u dijelu Evrope od Poljske do Rumunije kao Tzurcana, u Grčkoj Valachiana, kod nas kao pramenka.

GEA Centar

Podeli sa prijateljima
Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on Google+

1 komentar

  • Sasa

    pozdrav….ja imam u planu da kupim 100 ovaca i da krenwm sa poslom…ali bi kupio ovce koje daju mleko i.meso…sve sam tj…u zavrsnoj fazi priprema….sto se tice ekonomskog dela…sami.to se nalazi u mestu Glavice opstina Glamoc…BiH…pa me intwresuje sta i k9ja jw rasa najbolja….hvala

Ostavite odgovor