Šta je Zadruga?

Dosta se u svakodnevnom životu susrećem sa pitanjima ljudi koje poznajem: „ Šta je Zadruga?“
Po Ustavu Republike Srbije pored privatnog i državnog oblika svojine, postoji i treći- ZADRUŽNI!
Član 2. Zakona o zadrugama ( Sl. glasnik RS br. 112/2015) glasi da je: „ Zadruga je pravno lice, koje prestavlja poseban oblik organizovanja fizičkih lica koja poslovanjem na zadružnim principima ostvaruju svoje ekonomske, socijalne, kulturne i druge interese i koja upravljaju i kontrolišu poslovanje zadruge.“
Odnosno, kako kod nas kažu: „ Ušao u zadrugu iz interesa“, što je i normalno, jer sigurno niko neće da bude negde a da nema nekog interesa. Najbitnija stavka je da svaki zadrugar ima jednako pravo glasa i odlučivanja u zadruzi, po principu: jedan zadrugar- jedan glas.
Zadruge po vrsti mogu biti zemjoradničke ili poljoprivredne, stambene, potrošačke, zanatske, omladinske, socijalne, učeničke i druge. Mogu biti opšteg ili specijalizovane ( voćarska, vinogradarska, stočarska, pčelarska i slično). Takođe, postoje i složene zadruge ( 2 ili više ujedinjenih zadruga).
ZADRUŽNI PRINCIPI
Međunarodni zadružni principi su:
-Dobrovoljno i otvoreno članstvo;
-Demokratska kontrola članova;
-Ekonomska participacija članova;
-Autonomija i nezavisnost;
-Obrazovanje, obuka i informisanje;
-Međuzadružna saradnja;
-Briga za zajednicu.
ZAŠTO ZADRUGA
Korist ulaska u zadrugu je:
-Povoljnija nabavka repromaterijala kada se kupuje na veće količine,
-Prodaja većih količina proizvoda i viši profit u odnosu na pojedinca,
-Izgradnja zajednički skladišnih, preradnih i prodajnih kapaciteta,
-Lakše uvođenje novih tehnologija i standarda kvaliteta za proizvode zbog podele troškova,
-Zajedničko korišćenje opreme i mehanizacije u okviru zadruge.
-Rešavanje poslovnih problema i pregovori sa drugim licima je lakše zadruzi kad zastupa ujedinjene proizvođače neko pojedincu koji nemože da se sam izbori na tržištu.
ZADRUŽNI ORGANI
Organi zadruge su: Skupština, Upravni odbor, Nadzorni odbor i direktor.
Organi se biraju na maksimalno 5 godina, uz mogućnost ponovnog izbora. Zadružnim pravilima se može precizirati da zadruge koje imaju manje od 20 zadrugara, funkciju Upravnog i Nadzornog odbora vrši Skupština.
ZADRUŽNA DOKUMENTA
Najznačajnija zadružna dokumenta su: Ugovor o osnivanju zadruge i Zadružna pravila.
OSNIVANJE ZADRUGE
Zadruga se osniva na osnivačkoj skupštini, zaključenjem Ugovora o osnivanju, usvajanjem Zadružnih pravila i izborom organa zadruge. Zadrugu mogu da osnuju najmanje 5 fizičkih lica ( domaća ili strana). Zadruga se može osnovati sa ulozima ili članarinom, što se precizira u zadružnim dokumentima. Minimalni članski ulog je 100 dinara po zadrugaru i to je osnovni kapital zadruge. Zadrugar odgovara za obaveze zadruge do visine svog uloga.
Osnivački akt zadruge je Ugovor o osnivanju koji potpisuju svi zadrugari- osnivači. Zadružna pravila su opšta akta zadruge kojima se uređuju upravljanje zadrugom, unutrašnja organizacija i druga pitanja u skladu sa Zakonom o zadrugama.
STICANJE I PRESTANAK STATUSA ZADRUGARA
Status zadrugara se stiče osnivanjem ili pristupanjem zadruzi, lice koje pristupi ima sva prava kao i osnivač.
Status zadrugara prestaje istupanjem iz zadruge, isključenjem, smrću, prestankom zadruge i drugim razlozima.
IMOVINA ZADRUGE
Imovina zadruge obrazuje se iz uloga ili članarine zadrugara, sredstava ostvarenih radom i poslovanjem zadruge i sredstava koje je zadruga stekla na drugi način ( pokloni, donacije i sl.) Imovina zadruge je u zadružnoj svojini.
ZADRUŽNI SAVEZ
Zadružni savez je samostalna, interesna, poslovna i stručna organizacija koju osnivaju zadruge i drugi zadružni savezi radi ostvarivanja, usklađivanja, unapređenja, poslovnog povezivanja, zaštite i zastupanja zajedničkih interesa zadruga i zadrugara. Za razliku od Privrednih komora, zadruge ne moraju biti članovi Zadružnog saveza, ako ne žele ali članstvom imaju razne pogodnosti.
Zadružni savez se osniva za određenu teritoriju i kao krovni savez ( Zadružni savez Srbije).
POSTUPAK OSNIVANJA ZADRUGE
Da bi se zadruga osnovala potrebno je da se organizuju najmanje 5 fizičkih lica i da na osnivačkoj Skupštini donesu Ugovor o osnivanju, usvoje Zadružna pravila i izaberu organe ( predsednika Skupštine i Direktora). Zatim kod izabrane banke uplaćuju dogovoreni osnivački ulog i uzimaju dokaz o uplati od banke. Kod Agencije za poslovni registar predaju Zahtev za registraciju poslovnog subjekta uz preteću dokumentaciju:
-Za osnivače ( fotokopirane ili očitane lične karte ili ako su strana lica pasoš),
-Zapisnik sa osnivačke skupštine,
-Ugovor o osnivanju ( potpisan od strane osnivača i overen kod notara ili drugih ovlašćenih subjekata),
-Potvrda banke o uplati novčanog uloga,
-Odluka o imenovanju direktora ili drugih ovlašćenih lica,
-Dokaz o uplati takse APR.
Fizička lica mogu sama uraditi svu potrebnu dokumentaciju ili angažovati druga pravna ili fizička lica za taj posao, uz naknadu. Takođe, Zadružni savez radi taj posao uz naknadu.
OSNOVNI ZADRUŽNI SAVEZ POŽAREVAC
Osnovni zadružni savez Požarevac je jedan od najstarijih saveza u Srbiji i osnivač Zadružnog saveza Srbije i Jugoslavije. Pokriva teritoriju Braničevskog i Podunavskog okruga. Sedište je u Požarevcu u ulici Sinđelićevoj broj 4.
Na teritoriji ovog Saveza u Azanji je 1894 godine osnovana prva zadruga u Kraljevini Srbije, a prvi Savez je osnovan 1895 godine u Smederevu.
Osnovni zadružni savez Požarevac je naslednik Sreskog zadružnog saveza.
Osnovni zadružni savez Požarevac se ponosi činjenicom da je oduvek bio samostalan i da je radio i u najtežim vremenima u državi i zadrugarstvu. Trenutno je najveći problem što država nije rešila pitanje zadružne imovine i njenog otuđenja. Zgrada u kome se nalazi sedište OZS Požarevac je ostala državna svojina data Savezu na trajno korišćenje iako imamo dokaze da je pomenuti objekat i plac kupljeni još 1939 godine. Postupak je već 3 godine kod RGZ Beograd. Osnovni zadružni savez Požarevac i pored trenutnih problema aktivno radi na afirmaciji zadrugarstva kao i do sad što je radio.

Izvor: OZS Požarevac

Autor: Ing polj Miloš Milovanović

Foto: Pexels (Tim Mossholder)

Podeli sa prijateljima
Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on Google+

Ostavite odgovor